Các công cụ AI đang giúp thu thập thông tin tình báo, chọn mục tiêu, lập kế hoạch ném bom, và đánh giá thiệt hại chiến đấu với tốc độ không thể thực hiện được trước kia. AI giúp các chỉ huy quản lý nguồn cung của mọi thứ, từ đạn dược, đến phụ tùng thay thế, và cho phép họ chọn vũ khí tốt nhất cho từng mục tiêu.

Trước khi các máy bay chiến đấu phản lực của Israel phóng tên lửa đạn đạo giết chết Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei tại dinh thự của ông một tuần trước, phát động cuộc chiến khu vực hiện nay, các cơ quan tình báo Israel trong nhiều năm đã theo dõi các camera giao thông Tehran bị tấn công và nghe lén thông tin liên lạc của các quan chức cấp cao, ngày càng dựa vào AI để sàng lọc hàng loạt các vụ đánh chặn.

Việc sử dụng AI trong chiến dịch chống Iran diễn ra sau nhiều năm làm việc của Lầu Năm Góc và bài học kinh nghiệm từ các quân đội khác. Ukraine, với sự giúp đỡ của Mỹ, ngày càng phụ thuộc vào AI trong cuộc chiến chống lại Nga. Israel đã khai thác AI trong các cuộc xung đột ít nhất kể từ cuộc tấn công Hamas vào tháng 10/2023.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth đã kêu gọi tăng tốc áp dụng AI để tạo ra "một lực lượng chiến tranh 'ưu tiên AI'".

Đồng thời, ông đang tham gia vào một cuộc chiến công khai với Anthropic, một nhà cung cấp AI quan trọng, và Lầu Năm Góc đã ký hợp đồng với đối thủ OpenAI để sử dụng các mô hình của mình trong các môi trường mật. Tổng thống Trump đã ra lệnh cho chính phủ ngừng sử dụng các sản phẩm của Anthropic. Nhưng các quan chức Mỹ nói rằng cuộc chiến đang diễn ra ở Iran đang cho thấy sự hữu ích của trợ lý AI của Anthropic, Claude.

Mỹ và Israel đã từ chối thảo luận chính xác về cách họ đang sử dụng AI trong cuộc xung đột ngày càng lan rộng, nhưng những bình luận gần đây từ các nhà lãnh đạo quân sự và các chuyên gia kỹ thuật đã cung cấp những manh mối.

Hầu hết các ứng dụng AI quân sự đều nhằm mục đích cung cấp cho các chỉ huy và người lập kế hoạch thông tin đầy đủ hơn, nhanh hơn hiện nay. Đổi lại, điều đó sẽ cho phép họ đưa ra quyết định tốt hơn và nhanh hơn kẻ thù, giành lợi thế trên chiến trường.

Hoa Kỳ cho biết họ đã tấn công hơn 3.000 mục tiêu ở Iran kể từ khi các cuộc tấn công bắt đầu hôm thứ Bảy, sử dụng một loạt vũ khí bao gồm máy bay không người lái tấn công được phóng từ tàu, máy bay chiến đấu phản lực F-22 cất cánh từ Israel và máy bay ném bom tàng hình B-2 bay từ Hoa Kỳ.



Trong khi sự phức tạp của việc quản lý rất nhiều máy bay và vũ khí đang được thúc đẩy nhờ AI, việc sử dụng nó vẫn còn hạn chế, và chi phí cho các quyết định thiếu thông tin vẫn còn cao.

Các nhà điều tra quân sự Mỹ tin rằng các lực lượng Mỹ có thể chịu trách nhiệm cho một cuộc tấn công vào ngày đầu tiên của cuộc chiến giết chết hàng chục trẻ em tại một trường tiểu học nữ sinh ở Iran, tờ The Wall Street Journal đưa tin.

Khi chúng ta nói về AI quân sự, chủ đề có thể gợi lên hình ảnh của robot sát thủ, nhưng thực tế là công dụng lớn nhất của AI hiện nay thường nằm ngoài chiến trường, trong các lĩnh vực tốn thời gian và công sức lao động như tình báo, lập kế hoạch nhiệm vụ và hậu cần.

Những khu vực phi chiến đấu này đã chín muồi để tận dụng khả năng của AI vì cứ 10 người trong quân đội, cùng lắm chỉ có hai người phải đối mặt với chiến đấu. Có đến 90% nhân sự ở vai trò hỗ trợ.

Các công cụ AI của Lầu Năm Góc tương tự như ChatGPT và các mô hình ngôn ngữ lớn trên thị trường đại chúng khác, nhưng chỉ giới hạn trong chiến tranh và được đào tạo để giải quyết các nhiệm vụ cụ thể bằng cách sử dụng thông tin liên quan, tìm cách tránh trục trặc và không chính xác thường bủa vây AI.



Tuy nhiên, chiến tranh là một trong những thứ hỗn loạn và phức tạp nhất của con người. Nó đặt ra những vấn đề độc đáo cho ngay cả tư duy robot tiên tiến. Người đứng đầu AI đầu tiên của Lầu Năm Góc, Trung tướng Không quân đã nghỉ hưu Jack Shanahan, cho biết việc xây dựng AI quân sự rất khó khăn một phần vì nhiều dữ liệu có sẵn để huấn luyện đã lỗi thời hoặc không rõ ràng.

"Bộ Quốc phòng được xây dựng như một công ty phần cứng trong thời đại công nghiệp và nó đã phải vật lộn để trở thành một công ty kỹ thuật số trong kỷ nguyên lấy phần mềm làm trung tâm", Shanahan, người giám sát một dự án hỗ trợ AI ở Iraq, được đặt tên là Maven, cho biết.

Các cuộc tấn công quân sự bắt đầu với tình báo. Việc thu thập và phân tích nó có thể đòi hỏi hàng ngàn nhà phân tích phải mài giũa hàng giờ để đánh chặn thông tin liên lạc, hình ảnh và hình ảnh radar khi họ cố gắng xác định vị trí của các bệ phóng tên lửa, đường hầm và các mục tiêu khác.

Các nhà phân tích con người chỉ có thể kiểm tra tối đa 4% tổng lượng tài liệu tình báo thường được thu thập, các sĩ quan Mỹ đã làm việc trong lĩnh vực này cho biết.

"Tác động trực tiếp lớn nhất của AI là về trí thông minh", Đại tá Yishai Kohn, người đứng đầu mảng lên kế hoạch, kinh tế và CNTT của Bộ Quốc phòng Israel cho biết. "Nhiều nhiệm vụ tiềm năng đơn giản là không bao giờ xảy ra vì nhân lực không tồn tại" để đánh giá tình báo quan trọng, Kohn nói.

Thị giác máy móc, được hỗ trợ bởi AI giờ đây có thể nhanh chóng tìm thấy một số lượng lớn các mục tiêu, với khả năng chọn ra các mẫu máy bay hoặc phương tiện cụ thể. Nó có thể lắng nghe và tóm tắt các cuộc trò chuyện có liên quan.



"Các cơ quan tình báo đã có quyền truy cập vào hàng tấn dữ liệu video và AI hiện tại cho phép họ phát hiện chính xác những gì họ cần trong một đại dương dữ liệu", Matan Goldner, giám đốc điều hành của Conntour, một công ty Israel bán phần mềm cho các cơ quan an ninh của họ và các quốc gia khác cho phép họ truy vấn cơ sở dữ liệu video giống như cách LLM được sử dụng để tìm các mẫu trong văn bản.

Cũng giống như AI thị trường đại chúng, người dùng có thể tìm ra kết quả với các truy vấn, chẳng hạn như xác định mọi bệ phóng tên lửa nằm gần bệnh viện. Họ cũng có thể thiết lập hệ thống để cảnh báo khi có sự kiện xảy ra, chẳng hạn như "Hãy cho tôi biết mỗi khi ai đó chụp ảnh gần căn cứ quân sự này".

Theo Emelia Probasco, chuyên gia cao cấp tại Trung tâm An ninh và Công nghệ Mới nổi của Đại học Georgetown, Quân đoàn Dù số 18 của Lục quân Hoa Kỳ, sử dụng phần mềm từ công ty dữ liệu Palantir Technologies trong chuỗi cuộc tập trận liên tục mang tên Scarlet Dragon, đã san bằng kỷ lục của chính mình từ chiến dịch ở Iraq, trở thành chiến dịch nhắm mục tiêu hiệu quả nhất từ trước đến nay của quân đội.

Nhờ AI, quân đoàn đã đạt được thành tích đó chỉ với 20 người, so với hơn 2.000 nhân lực được sử dụng ở Iraq, bà Probasco cho biết.



Quân đội các nước thành viên NATO đang sử dụng AI để theo dõi hạm đội tàu chở dầu ngầm của Nga, quét hàng triệu dặm vuông nhiều lần mỗi ngày để tìm các tàu chuyển nhiên liệu bất hợp pháp trên biển, Đô đốc Pháp Pierre Vandier, sĩ quan hàng đầu của NATO về chuyển đổi kỹ thuật số cho biết. Hình ảnh sau đó được liên kết với danh tính tàu để theo dõi chặt chẽ hơn và hành động tiềm năng, ông nói.

Vandier cho biết AI đang biến phân tích tình báo quân sự từ nhiệm vụ mò mẫm trong bóng tối để tìm mục tiêu sang sàng lọc hàng đống mục tiêu. "Số lượng mục tiêu bạn có thể đề xuất thông qua AI đang tăng vọt", Vandier nói.

Để ưu tiên các mục tiêu và phát triển một quá trình hành động, Lầu Năm Góc đang ngày càng sử dụng AI để chạy các mô hình và trò chơi chiến tranh kỹ thuật số. Trong một trong nhiều nỗ lực, năm ngoái họ đã ký hợp đồng với Strategy Robot có trụ sở tại Pittsburgh để phát triển các hệ thống tiên tiến có thể thông qua một số lượng lớn các kịch bản bất chấp thông tin không hoàn hảo. Từ hàng triệu lần xử lý lặp đi lặp lại, các nhà lập kế hoạch có thể phóng to các hành động có nhiều khả năng đạt được mục tiêu của họ hơn.



Ở kỷ nguyên trước khi có AI, sau khi các phác thảo sơ bộ được thống nhất cho một chiến dịch, các chỉ huy và chuyên gia sẽ phát triển các kế hoạch nhiệm vụ, biên soạn ra những tệp tài liệu cho một cuộc tập trận kéo dài nhiều tuần. AI có khả năng làm công việc tương tự trong vài ngày, các nhà lãnh đạo quân sự cho biết.

Lên kế hoạch cho bất kỳ cuộc tấn công quân sự nào, từ nhiệm vụ nhanh chóng, có mục tiêu vào hồi tháng 1 để bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela, Nicolás Maduro, cho đến cuộc chiến với Iran, đều quy tụ các chuyên gia về chủ đề bao gồm các sĩ quan tình báo, chỉ huy chiến đấu, chuyên gia vũ khí và quản lý hậu cần. Các phiên họp có thể bao gồm khoảng 40 chuyên gia.

"Bạn càng thêm nhiều người vào kế hoạch, càng mất nhiều thời gian", một sĩ quan quân đội Mỹ ở châu Âu có kinh nghiệm trong quá trình này cho biết.



Khi công tác chuẩn bị tiến triển và kế hoạch phát triển, mỗi chuyên gia sửa đổi kế hoạch của riêng họ, với tác động dây chuyền cho những người khác. Ví dụ, nếu các báo cáo tình báo chuyển mục tiêu ném bom sang một mục tiêu xa hơn, các chỉ huy có thể chọn sử dụng máy bay hoặc vũ khí khác, điều này có thể ảnh hưởng đến danh sách phi hành đoàn, lập kế hoạch bay và tiêu thụ nhiên liệu.

Cho đến nay, việc cập nhật tất cả các yếu tố đó diễn ra chậm và thường mang tính chủ quan. Giờ đây, AI có thể xử lý các tương tác phức tạp ngay lập tức, tính đến cách mỗi thay đổi gợn sóng thông qua vũ đạo quân sự.

Khi một cuộc tấn công xảy ra, AI có thể tăng tốc độ đánh giá thiệt hại trong trận chiến, thông qua phần mềm xử lý hình ảnh như các công cụ hỗ trợ thông tin ban đầu. Trong khi phân tích bị giới hạn bởi chất lượng hình ảnh, có thể phụ thuộc vào các yếu tố cơ bản như thời tiết và liệu mục tiêu có ở trên mặt đất hay không, khả năng hợp nhất các đầu vào khác nhau của AI đang thay đổi kỷ luật.



Trong một quá trình được gọi là tổng hợp dữ liệu cảm biến, AI có thể tiêu hóa hình ảnh, radar, dấu hiệu nhiệt và khối phổ, để tổng hợp danh sách các kết luận có thể xảy ra. Phân tích nhanh về nơi các cuộc tấn công thành công hoặc thất bại lần lượt giúp tinh chỉnh danh sách các mục tiêu tiếp theo.

Một điều AI không thể thay thế là phán đoán của con người. Nhiều quan chức quân sự tham gia vào các dự án AI cảnh báo rằng khả năng của công nghệ có nguy cơ thúc đẩy sự phụ thuộc quá mức vào thông tin mà nó cung cấp, một xu hướng liên quan đến cụm từ "Máy tính nói làm điều này".

Chuyển các quyết định cho AI "là một mối quan tâm nghiêm túc", Probasco tại Georgetown, người giữ nhiều vị trí khác nhau trong Hải quân cho biết. Bà nói rằng, cũng như các hệ thống vũ khí khác, các biện pháp bảo vệ phải được thực hiện để hạn chế rủi ro. "Cơ sở hạ tầng đó hiện chưa được đầu tư," bà nói.

Theo WSJ