Robot cấy chip não mới của Neuralink: nhanh, chính xác và xuyên thẳng qua màng cứng
Đăng lúc
22:29 03.05.2026
Neuralink không chỉ phát triển chip gắn não siêu nhỏ mà họ còn làm ra robot phẫu thuật hỗ trợ cho việc đó. Với mục tiêu đưa các sợi điện cực siêu nhỏ vào vỏ não một cách chính xác, từ năm 2019 Neuralink đã chế tạo một cỗ máy để nó tự làm các bước cấy ghép quan trọng nhất.

Phiên bản đầu tiên khá cồng kềnh và chủ yếu dùng để cấy ghép thử trên chuột và heo. Đến bản robot thực nghiệm (R1) thì đã được dùng trên người. Và mới đây Neuralink đã công bố phiên bản mới nhất mang tính tự động hóa cao độ.
Robot này có năm trục chuyển động linh hoạt, giúp đầu kim tiếp cận vỏ não từ nhiều góc độ khác nhau trên hộp sọ. Nó có thể thao tác với các sợi điện cực (chứa các điện cực để ghi lại tín hiệu thần kinh) nhỏ hơn tóc người nhiều lần. Để làm được vậy thì robot được trang bị một cụm đầu kim cực mảnh có khả năng xuyên thấu tối ưu. Đầu kim này đảm bảo từng sợi đều được đưa vào đúng chỗ mà không gây nhiều tổn thương cho các mô não quanh đó.
Trên robot có gắn 8 camera độ phân giải cao kết hợp cùng máy chụp cắt lớp quang học (OCT) để quét và dựng bản đồ mô não. Dàn camera và máy OCT giúp nó nhìn sâu xuống dưới bề mặt vỏ não, xác định chính xác vị trí từng mạch máu nhỏ li ti và lập lộ trình đưa kim vào mà không động tới các mạch máu đó. Chưa kể vì não luôn dịch chuyển rất nhẹ do nhịp thở, thành ra robot cũng phải liên tục điều chỉnh vị trí kim để đảm bảo độ chính xác luôn ở mức micromet.
Khi xài bản robot cũ, các bác sĩ phải bóc tách màng cứng (một lớp màng dày và dai bọc ngoài não) trước, đó là một thủ thuật rất rủi ro. Trong khi đó con robot mới được lập trình để dùng kim đâm xuyên trực tiếp qua màng cứng một cách dứt khoát và chính xác.
Đến cuối năm 2025 đã có khoảng 20 người được cấy ghép. Một số bệnh nhân bị liệt tứ chi đã có thể điều khiển các giao diện kỹ thuật số, chơi game hay duyệt web chỉ bằng suy nghĩ. Điều này cho thấy các sợi điện cực được robot cấy vào đã được cấy vô đúng các lớp tế bào thần kinh mục tiêu, thu nhận được những tín hiệu thần kinh rõ nét từ vỏ não.
Nhưng không có gì hoàn hảo 100%, khi robot đưa các sợi điện cực vào não thì nó có thể làm hình thành các mô sẹo bao xung quanh. Lớp sẹo này cách điện và làm giảm cường độ tín hiệu, khiến thiết bị mất tác dụng sau một thời gian. Đây là lý do tại sao Neuralink liên tục cải tiến vật liệu phủ trên các sợi điện cực và độ mảnh của kim may trên robot để hạn chế hình thành sẹo.
IE, Neuralink.