Ung thư gan là một trong những khối u ác tính phổ biến nhất và gây tử vong nhiều nhất trên thế giới. Theo số liệu từ GLOBOCAN 2022, thế giới ghi nhận hơn 860.000 ca mắc mới và hơn 700.000 ca tử vong. Cũng trong năm này, Việt Nam có hơn 24.000 ca mắc mới ung thư gan.

Chuyên gia Vương Hải Lăng (Wang Hailing, Trung Quốc) cho biết, điều đáng lo là căn bệnh này thường chỉ được phát hiện khi đã ở giai đoạn muộn do thời gian ủ bệnh dài và triệu chứng ban đầu không rõ ràng. Chưa kể, ý thức phòng tránh còn chưa tốt do nhiều người chưa nắm bắt được các yếu tố gây bệnh. Phổ biến như cho rằng chỉ lạm dụng rượu bia mới mắc bệnh gan, ung thư gan.

Tuy nhiên, Tiến sĩ Vương cảnh báo có 4 loại thực phẩm "phá gan", gây ung thư chẳng kém, thậm chí nhanh hơn cả bia rượu nếu tiêu thụ nhiều:

1. Bất cứ thực phẩm nào bị nấm mốc

Cần lưu ý rằng bất cứ thực phẩm nào bị nấm mốc cũng nên bị vứt bỏ vì gây hại cho gan. Nhất là ngũ cốc hay các loại hạt (gạo, lạc, hướng dương...) khi bị mốc sẽ sản sinh ra aflatoxin.

Đây là chất gây ung thư cực mạnh, độc gấp 68 lần asen và chỉ bị tiêu diệt ở nhiệt độ trên 260 độ C. Aflatoxin gây tổn thương trực tiếp mô gan, dẫn đến thoái hóa mỡ, xuất huyết và hoại tử tế bào. Một khi thực phẩm đã có mùi mốc hoặc chuyển màu, tuyệt đối không được ăn vì sợi nấm đã lan tỏa khắp toàn bộ khối thực phẩm, cắt bỏ phần mốc cũng vô dụng.

2. Gừng bị thối hoặc dập nát lâu ngày

Nhiều người có quan niệm sai lầm rằng "gừng thối không mất vị", nhưng thực tế gừng thối chứa safrole với hàm lượng cao. Nghiên cứu từ FD A Hoa Kỳ khẳng định safrole có khả năng gây ung thư gan mạnh ở người. Khi gừng bị hư hỏng, cấu trúc hóa học bị biến đổi tạo ra độc tố tấn công trực tiếp vào chức năng chuyển hóa, khiến tế bào gan bị thoái hóa và hình thành khối u ác tính. Nếu ăn thường xuyên, gan sẽ không chịu nổi.

3. Dầu ăn ép tại các xưởng thủ công không tinh chế, dầu biến chất

Theo cảnh báo của Tiến sĩ Vương, các loại dầu như dầu lạc hay dầu đậu nành ép tại các xưởng nhỏ thường không được kiểm soát chất lượng nguyên liệu đầu vào. Nếu hạt chất lượng kém, bị mốc được đưa vào ép, aflatoxin sẽ tồn tại trực tiếp trong dầu ăn. Ngay cả ép ở nhà cũng nguy hiểm tương tự. Bởi quy trình thô sơ có thể không thể loại bỏ được các độc chất gây hại, đảm bảo vệ sinh và bảo quản. Để dầu ăn quá lâu, hết hạn cũng có thể gây biến chất hoặc nấm mốc ở dụng cụ đựng.

Việc tiêu thụ loại dầu này hàng ngày sẽ khiến độc tố tích tụ trong gan, dẫn đến gan nhiễm mỡ, xơ gan và cuối cùng là ung thư.

4. Dụng cụ nhà bếp bằng tre, gỗ bị ẩm mốc

Đũa tre, thớt gỗ sử dụng lâu ngày thường xuất hiện các vết nứt và bị ẩm mốc nếu không được lau khô sau khi rửa. Đây là nơi ẩn náu lý tưởng của nấm Aspergillus flavus sản sinh aflatoxin.

Việc tiếp xúc hàng ngày với dụng cụ ăn uống nhiễm độc sẽ đưa chất gây ung thư vào cơ thể một cách âm thầm qua đồ ăn và đường thở. Làm suy yếu hệ miễn dịch của gan và kích thích sự phát triển của các tế bào lỗi gây ung thư gan. Đáng lo là Tiến sĩ Vương cảnh báo, ngay cả sau khi luộc nước sôi hoặc cọ rửa thì nấm mốc cũng không mất hoàn toàn.

Theo Ngọc Ái